Praktijkgerichte nascholing over farmacotherapie in de eerste lijn
Menu

Acetylsalicylzuur voortzetten na bloedingen van ulcera?

Door op 28-05-2010

Acetylsalicylzuur geeft een twee tot drie keer grotere kans op het ontstaan van bloedingen van ulcera. Als patiënten zich melden met dergelijke bloedingen, is het standaardbeleid om behandeling met acetylsalicylzuur tijdelijk te staken. Het staken van acetylsalicylzuur geeft echter een grotere kans op cardiovasculaire en cerebrovasculaire aandoeningen. Met de sterke zuurremming die thans wordt gegeven is het de vraag of het staken van acetylsalicylzuur nodig is om recidieven van bloedingen van ulcera te voorkomen.
Een onderzoeksgroep van de Chinese Universiteit van Hong Kong voerde een onderzoek uit bij patiënten met symptomen van bloedingen van het bovenste deel van de tractus digestivus en met een duidelijke indicatie voor voortzetting van de therapie met acetylsalicylzuur. Alle patiënten ondergingen een endoscopie met injectie van epinefrine, thermische coagulatie en intraveneuze toediening van pantoprazol. Patiënten werden gerandomiseerd naar behandeling met acetylsalicylzuur (80 mg/dag) of met placebo gedurende acht weken. Alle patiënten gebruikten 40 mg pantoprazol per dag. Het primaire eindpunt was het optreden van bloedingen van ulcera binnen dertig dagen na endoscopie. Als secundair eindpunt werd onder andere gekeken naar sterfte gedurende de acht weken van het onderzoek.
Van de 267 patiënten met een door acetylsalicylzuur teweeggebracht ulcus namen 156 aan het onderzoek deel, van wie 78 in de acetylsalicylzuurgroep en 78 in de placebogroep. In verband met een terminaal carcinoom, een te slechte klinische toestand of omdat ze geen toestemming tot deelname aan het onderzoek konden geven, namen 111 patiënten niet deel aan het onderzoek. In de acetylsalicylzuurgroep trad in de eerste dertig dagen bij acht patiënten opnieuw een gastro-intestinale bloeding op, tegen vier patiënten in de placebogroep. Het verschil was niet significant (4,9%; 95%BI -3,6 – 13,4). In de acetylsalicylzuurgroep overleed één patiënt aan hartfalen. In de placebogroep overleden tien patiënten, waarvan vijf door vasculaire complicaties, drie door gastro-intestinale complicaties en twee door een pneumonie. Het verschil in sterfte was significant (7,7%; 95%BI 0,9 – 14,5).
Dit onderzoek bevestigt dat voortzetting van de behandeling met acetylsalicylzuur leidt tot een 50% grotere kans op het heroptreden van gastro-intestinale bloedingen binnen een maand. In de acetylsalicylzuurgroep is één van de 78 patiënten overleden, maar dit overlijden hield geen verband met gastro-intestinale bloedingen. In de placebogroep overleden drie patiënten aan gastro-intestinale bloedingen. De kleine aantallen maken interpretatie moeilijk.
Wat opvalt is dat in de placebogroep de sterfte hoger was dan in de acetylsalicylzuurgroep en dat dit meestal een cardiovasculaire oorzaak had. Een mogelijke verklaring is dat patiënten in de placebogroep gevoeliger waren voor atherotrombose en daardoor de gevolgen van gastro-intestinale bloedingen minder goed konden doorstaan.
De auteurs concluderen dat het beschermend effect van acetylsalicylzuur opweegt tegen mogelijke gastro-intestinale schade en dat voortzetting van behandeling met acetylsalicylzuur in combinatie met protonpompremmers overwogen moet worden.
In een redactioneel commentaar wordt geconcludeerd dat bij patiënten die acetylsalicylzuur gebruiken in het kader van primaire preventie en een bloeding krijgen die verband houdt met een peptisch ulcus, de behandeling met acetylsalicylzuur - ook in lage dosering - onderbroken moet worden. Bij secundaire preventie of het ontstaan van een ernstige verslechtering van het cardiovasculaire risicoprofiel verdient het aanbeveling dat zo mogelijk het gebruik van acetylsalicylzuur binnen zeven dagen wordt hervat in combinatie met een protonpompremmer.

Belangenverstrengeling: Altana Pharma leverde de in het onderzoek gebruikte pantoprazol. Eén van de auteurs werkte als adviseur voor Pfizer en ontving honoraria.

Sung JJ, Lau JY, Ching JY, Wu JC, Lee YT, Chiu PW, et al. Continuation of low-dose aspirin therapy in peptic ulcer bleeding. Ann Intern Med 2010; 152:1-9.
Barkun AN, Bardou M. Aspirin withdrawal in acute peptic ulcer bleeding: are we harming patients? Ann Intern Med 2010;152:52-3.

Acetylsalicylzuur is in Nederland als zodanig en als Aspirine (protect) op de markt
Pantoprazol is in Nederland op de markt als zodanig en als Pantozol®

Log nu in om het volledige artikel te bekijken of om te reageren.

Abonneren

Informatie over dit artikel

Auteurs dr. M.L. Becker
Thema Farmacotherapie
Publicatie 28 mei 2010
Editie PiL - Jaargang 14 - editie 4 - Editie 4, 2010