Praktijkgerichte nascholing over farmacotherapie in de eerste lijn
Menu

Behandeling van slaapstoornissen bij ouderen

Door op 26-05-2011

Het in behandeling nemen van slapeloosheidsklachten vraagt om rustig de tijd nemen, geduldig en systematisch werken en de patiënt informeren dat een goede analyse een paar contacten kan vergen. Soms is een ‘slaapdagboek’ nuttig, waarin wordt vermeld wat men ’s avonds doet voor het slapengaan (eten, drinken). Ook bevat dit dagboek een registratie van elke episode dat men wakker wordt en zo nodig waardoor, zoals toiletgang. Het kan ook nuttig zijn de partner hierover te spreken. Slaapstoornissen vragen om een uitvoerige integrale benadering, want ook niet-lichamelijke oorzaken, zogenaamde psychosociale problemen (werk, familie, omgeving), kunnen mensen die daarmee worstelen, uit de slaap houden. Hoe ouder mensen worden, hoe groter de kans op lichamelijke afwijkingen, maar ook op psychosociale problemen. Het is een vereiste om daarnaar te vragen, want mensen komen hiermee vaak niet uit zichzelf.
De behandelaar dient terughoudend te zijn met medicatie. Het is van groot belang rekening te houden met al bestaande (zelf)medicatie. Behalve bijwerkingen zijn het vooral interacties die de farmacotherapeutische mogelijkheden beperken. Men dient altijd, indien mogelijk, niet-medicamenteuze maatregelen te overwegen zoals ontspanningsoefeningen, al dan niet in na een consult bij een fysiotherapeut. Ook een warme douche voor het slapengaan kan van nut zijn. Terughoudendheid met farmacotherapie vraagt wel om enige uitleg aan de patiënt, aangezien deze vaak een slaapmiddel verwacht. De voorschrijver dient te bedenken dat veel middelen die men bij jongeren toepast, door ouderen slechter worden verdragen, zoals benzodiazepinen en sederende antihistaminica. Een breed scala aan plantaardige producten en voedingssupplementen is voorhanden, maar vrijwel altijd ontbreekt goed onderzoek naar effectiviteit, veiligheid, bijwerkingen en interacties.

Opmerking referent: hulpverleners die met het probleem van slaapstoornissen bij ouderen te maken hebben, kunnen zich het beste laten leiden door de NHG-Standaard Slaapproblemen en slaapmiddelen. Verder is lezing van het hier gerefereerde artikel van Roszkowska en Geraci alsmede van het inleidend hoofdstuk Slapeloosheid en hypnotica uit het Farmacotherapeutisch Kompas aan te bevelen.

Belangenverstrengeling: geen.

Roszkowska J, Geraci SA. Management of insomnia in the geriatric patient. Am J Med 2010;123:1087-91.

Log nu in om het volledige artikel te bekijken of om te reageren.

Abonneren

Informatie over dit artikel

Auteurs Em. prof. dr. E. van der Does
Thema Farmacotherapie
Publicatie 26 mei 2011
Editie PiL - Jaargang 15 - editie 4 - Editie 4, 2011