Praktijkgerichte nascholing over farmacotherapie in de eerste lijn
Menu

Bevacizumab bij ‘natte’ leeftijdsgebonden maculadegeneratie

Door op 24-01-2011

Bevacizumab is geregistreerd voor verschillende oncologische toepassingen. Het middel wordt daarnaast wereldwijd off-label toegepast bij de behandeling van ‘natte’ leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Onderbouwing voor toepassing bij deze indicatie bestond tot nu toe uitsluitend uit een aantal niet-gerandomiseerde onderzoeken.
Tufail en medewerkers voerden vanaf 2006 een prospectief, gerandomiseerd, dubbelblind onderzoek uit naar het effect van bevacizumab bij patiënten met natte leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Ze includeerden 131 patiënten met een gemiddelde leeftijd van 81 jaar en met natte leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Het onderzoek vond plaats in drie klinieken in Engeland. De helft van de deelnemers (n=65) werd behandeld met bevacizumab in een dosering van driemaal 1,25 mg per zes weken, gevolgd door verdere behandeling indien nodig. De overige deelnemers (n=66) ontvingen een behandeling, conform de richtlijnen van de National Health Society (NHS). Dit kon zijn fotodynamische therapie met verteporfine, pegaptanib of geen behandeling.
Na een jaar behandelen verbeterde bij 21 deelnemers (32%) in de met bevacizumab behandelde groep de gezichtsscherpte met meer dan 15 letters. In de controlegroep toonden twee deelnemers (3%) een dergelijke verbetering. Daarnaast was het percentage patiënten dat minder dan 15 letters aan gezichtsscherpte verloor significant groter in de bevacizumabgroep dan in de controlegroep: 91% (59) versus 67% (44). De gemiddelde gezichtsscherpte nam met 7,0 letters toe in de bevacizumabgroep, tegenover een verlies van 9,4 letters in de controlegroep. Er was geen verschil in bijwerkingen tussen de interventie- en controlegroep. De auteurs concluderen dat bevacizumab in een dosering van 1,25 mg in een 6-weeksschema werkzamer is dan de standaardtherapie en even veilig. Bovendien is het zeer kosteneffectief. Volgens de auteurs wordt met de resultaten van dit onderzoek het wereldwijde gebruik van bevacizumab bij deze indicatie van onderbouwing voorzien.
Omdat ranibizumab nog niet geregistreerd was toen het onderzoek aanving, kon dit middel door de onderzoekers niet als vergelijking worden meegenomen. Ranibizumab is uitsluitend geïndiceerd voor de behandeling van natte leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Op dit moment loopt een aantal vergelijkende onderzoeken met ranibizumab en bevacizumab.
In een commentaar stelt Chakravarthy dat er een reëel risico op systemische bijwerkingen bestaat bij intraoculaire toepassing van zowel ranibizumab als bevacizumab. Voor ranibizumab is aangetoond dat het in uitzonderlijke gevallen in kleine hoeveelheden in de perifere bloedbaan kan komen. Indien dit optreedt, is het risico op trombo-embolische accidenten verhoogd. Chakravarthy is van mening dat het off-labelgebruik van bevacizumab bij deze indicatie ontraden moet worden, omdat vergelijkend onderzoek met ranibizumab nog ontbreekt.

Opmerking redactie: patiënten die in Nederland met bevacizumab behandeld willen worden voor hun maculadegeneratie, moeten voor aanvang van de behandeling een formulier tekenen. Hierin verklaren zij de behandeling geheel op eigen risico te ondergaan.

Belangenverstrengeling: alle auteurs (Tufail et al.) ontvingen sponsorgeld of hadden andere financiële banden met één of meerdere farmaceutische bedrijven. Het onderzoek werd gefinancierd door het Moorfield oogziekenhuis en het Britse ministerie van volksgezondheid. Chakravarthy was lid van de wetenschappelijke adviesgroep van onder andere Novartis (fabrikant van ranibizumab).

Tufail A, Patel, PJ, Egan C, Hykin P, da Cruz L, Gregor Z et al. Bevacizumab for neovascular age related macular degeneration (ABC trial): multicentre randomised double masked study. BMJ 2010;340:c2459.
Chakravarthy U. Bevacizumab for the treatment of neovascular age related macular degeneration, BMJ 2010;340:c2834.

Bevacizumab is in Nederland op de markt als Avastin®
Ranibizumab is in Nederland op de markt als Lucentis®
Pegaptanib is in Nederland op de markt als Macugen®
Verteporfine is in Nederland op de markt als Visudyne®

Log nu in om het volledige artikel te bekijken of om te reageren.

Abonneren

Informatie over dit artikel

Auteurs M.V. Stroo
Thema Farmacotherapie
Publicatie 24 januari 2011
Editie PiL - Jaargang 15 - editie 1 - Editie 1, 2011