Praktijkgerichte nascholing over farmacotherapie in de eerste lijn
Menu

Cardiovasculaire risicotabellen: hoe te passen op het individu?

Door op 01-10-2008

De Framingham-study en de daaruit voortvloeiende risicotabellen in de beginjaren ’90 van de vorige eeuw leerde ons de belangrijke les dat naast de afzonderlijke risicofactoren voor hart- en vaatziekten een cumulatief gemiddeld risico wel eens belangrijker kan zijn dan een piekende risicofactor. Ook worden er nieuwe risicofactoren ingevoerd die dan weer apart en cumulatief op hun waarde geschat moeten worden. (Een voorbeeld is de “deprivation index” ,waarin factoren zoals werkeloosheid, het bezit van een eigen huis en auto en het leven in een overbevolkte omgeving worden geobjectiveerd). Houden wij hier geen rekening mee dan worden rijke mensen qua risico te hoog ingeschat en mogelijk overbehandeld en arme mensen onderbehandeld.Wij kunnen de verschillen in cardiovasculair risico niet zomaar opheffen door arme mensen alleen maar meer statinen voor te schrijven! Vraag is: indien epidemiologen het risico nauwkeurig zouden kunnen inschatten zouden dan alle problemen met betrekking tot het behandelen van patiënten opgelost zijn? Het antwoord daarop is neen. Risicoberekening is gebaseerd op bewijs. Evenwel steunt het gebruik van risicoberekening bij de behandeling van patiënten op consensus. Wanneer wordt risico hoogrisico en op welk moment rechtvaardigt dat een levenslange therapie? (zowel naar de patiënt alsook naar de gemeenschap, referent). Een illustratie hiervan volgt hierna. De zogenaamde scoretabellen zijn bruikbaar maar toen via de Europese richtlijnen getracht werd deze te implementeren en hoogrisico bepaald werd op 5% kans op overlijden binnen 10 jaar (vergelijkbaar met 20% risico in de Framingham-tabellen) leidde dat tot een omvangrijke medicalisering zoals bleek uit onderzoek van de Nordic Risk Group: vrijwel alle gezonde Noorse mannen van 60 jaar en ouder en vrouwen van 65 jaar en ouder vielen onder hoogrisico en dat van een populatie met een van de hoogste levensverwachtingen van de wereld! Iedereen weet dat ouder worden de grootste voorspeller is voor morbiditeit en mortaliteit, zodat alle risicotabellen gebaseerd op de ontwikkeling van cardiovasculaire problemen in de komende 10 jaar misleidend zijn.Volgens de scorecriteria loopt een niet-rokende man van 70 jaar met een systolische bloeddruk van 130 mmHg en een totaal cholesterol van 5mmol een hoog risico! Daarentegen loopt een welrokende man van 50 jaar met een systolische bloeddruk van 145 mmHg en een totaal cholesterol van 6.5 mmol een laag risico volgens diezelfde scoretabel. Een effectievere manier om risicotabellen te gebruiken zou kunnen zijn het risico van een individu te vergelijken met het minimale risico van mensen van dezelfde leeftijd en geslacht en pas therapie te overwegen als die persoon bijvoorbeeld driemaal dat minimumrisico heeft. Dit kan leiden tot het voorkomen van overbehandeling van ouderen, waarbij het risico vooral door de leeftijd bepaald wordt en leeftijd laat zich (nog) niet behandelen!

Log nu in om het volledige artikel te bekijken of om te reageren.

Abonneren

Informatie over dit artikel

Thema Farmacotherapie
Publicatie 1 oktober 2008
Editie PiL - Jaargang 12 - editie 10 - Editie 10, 2008