Praktijkgerichte nascholing over farmacotherapie in de eerste lijn
Menu

Clopidogrel met of zonder omeprazol bij coronairlijden

Door op 27-04-2011

Gastro-intestinale bloedingen zijn een belangrijk probleem bij langdurig gebruik van bloedplaatjesaggregatieremmers zoals acetylsalicylzuur en clopidogrel. Uit eerdere gerandomiseerde en gecontroleerde onderzoeken is gebleken dat protonpompremmers zoals omeprazol het risico op gastro-intestinale bloedingen door gebruik van acetylsalicylzuur kunnen verminderen. Er bestaat echter onduidelijkheid over de vraag of de combinatie van acetylsalicylzuur en clopidogrel met een protonpompremmer niet tot een verminderd antitrombotisch effect leidt. Uit een observationeel onderzoek is namelijk gebleken dat er ex vivo een interactie plaatsvindt tussen clopidogrel en protonpompremmers, waardoor de bloedplaatjesaggregatieremmende werking afnam. Uit andere onderzoeken kwamen echter geen aanwijzingen voor een dergelijke interactie naar voren.
Met financiering door Cogentus Pharmaceuticals, de fabrikant van een vaste combinatie van clopidogrel en omeprazol, voerden Bhatt et al. een dubbelblind gerandomiseerd placebogecontroleerd onderzoek uit. In dit onderzoek geheten ‘Clopidogrel and the Optimization of Gastrointestinal Events Trial (COGENT)’ onderzochten zij de werkzaamheid en veiligheid van omeprazol (20 mg per dag) bij patiënten met coronaire hartziekten die clopidogrel (75 mg per dag) en acetylsalicylzuur (75 tot 325 per dag) ontvingen. In totaal namen 3873 patiënten van 21 jaar en ouder aan het onderzoek deel die minstens een jaar clopidogrel en acetylsalicylzuur gebruikten. Van hen kreeg de helft (1876) omeprazol en de andere helft (1885) placebo. De gemiddelde vervolgperiode bedroeg 106 dagen met een maximum van 341 dagen. Het onderzoek zou aanvankelijk na 143 opgetreden gastro-intestinale bloedingen worden beëindigd. Doordat Cogentus de financiering stopzette, eindigde het onderzoek echter al na 55 complicaties bij 51 patiënten.
In de groep die omeprazol gebruikte trad bij 1,1% van de patiënten een gastro-intestinale bloeding op. In de groep die placebo gebruikte, bedroeg dit aantal 2,9% in 180 dagen (hazard ratio (HR)) en bij omeprazol 0,34; 95%BI: 0,18 – 0,63; p<0,001). Het aantal hoge gastro-intestinale bloedingen nam ook af door het gebruik van omeprazol (HR bij omeprazol 0,13; 95%BI: 0,03 – 0,56; p=0,001). Bij 109 patiënten trad een cardiovasculaire gebeurtenis op. Bij de patiënten die omeprazol gebruiken kwam dit voor bij 4,9% van de patiënten, in de groep die placebo gebruikte was dit bij 5,7% het geval (HR 0,99; 95%BI: 0,68-1,44; p=0,96). In subgroepen met een hoog risico werd geen verschil gevonden. Bijwerkingen kwamen in beide groepen even vaak voor; wel hadden gebruikers van omeprazol vaker last van diarree.
De onderzoekers concluderen dat omeprazol effectief is ter vermindering van gastro-intestinale bloedingen bij gebruikers van clopidogrel met acetylsalicylzuur. Daarnaast geven zij aan dat de resultaten van dit onderzoek geen interactie tussen omeprazol en clopidogrel aantonen. De statistische power van dit onderzoek is echter beperkt door het voortijdige einde ervan. Ook is het betrouwbaarheidsinterval te ruim om harde uitspraken te kunnen doen over afwezigheid van deze interactie. Bovendien heeft dit onderzoek geen rekening gehouden met genotypering van cytochroom P450.

Belangenverstrengeling: het onderzoek is gesponsord door Cogentus Pharmaceuticals, de fabrikant van een vaste combinatie van clopidogrel met omeprazol.

Bhatt DL, Byron l, Cryer BL, Contant CF, Cohen M, Lanas A, Schnitzer TJ et al. Clopidogrel with or without omeprazole in coronary artery disease. N Engl J Med 2010;363:1909-17.

Clopidogrel is in Nederland als zodanig op de markt, als Grepid®, Iscover® en Plavix® en in combinatie met acetylsalicylzuur als Duoplavin®
Omeprazol is in Nederland op de markt als zodanig en als Losec®, Losecosan® en Buscozol®

Log nu in om het volledige artikel te bekijken of om te reageren.

Abonneren

Informatie over dit artikel

Auteurs M.V. Stroo
Thema Farmacotherapie
Publicatie 27 april 2011
Editie PiL - Jaargang 15 - editie 3 - Editie 3, 2011