Praktijkgerichte nascholing over farmacotherapie in de eerste lijn
Menu

Een leidraad bij plasproblemen bij mannen

Door op 17-12-2010

Plasproblemen bij (oudere) mannen zijn een veelvoorkomend probleem. Tegenwoordig wordt het aangeduid als LUTS (‘lower urinary tract symptoms’). Men gaat ervan uit dat 30% van de mannen ouder dan 65 jaar in enige vorm klachten heeft. Dit jaar verscheen een richtlijn van het National Institute for Health en Clinical Excellence (NICE) over dit onderwerp. De aanbevelingen berusten vooral op systematische overzichten. Indien empirisch bewijs ontbreekt, steunt men op ervaring en consensus.
De verschijnselen zijn onder andere frequente aandrang, pijn bij plassen, moeilijk op gang komen van de mictie, slappe straal, nadruppelen en het gevoel dat de blaas niet leeg is na het plassen. Het is van belang dat de arts inzicht krijgt in mogelijke oorzaken van de klachten, waarbij ook bijwerkingen van medicatie niet moeten worden vergeten. Uiteraard dient de patiënt onderzocht te worden, inclusief een rectaal toucher. Met een plasdagboek wordt beoordeeld in hoeverre de klachten het dagelijks leven van de patiënt beïnvloeden. Met een dipstick wordt de urine onderzocht. Zo nodig kan PSA en creatinine worden bepaald. Verwijzing vindt plaats bij een urineweginfectie, urineretentie en nierfunctiestoornissen. Bij eventuele behandeling kunnen verschillende zaken aan de orde komen. Men kan denken aan incontinentiemateriaal, voorlichting en instructies omtrent vochtinname, blaastraining en beperking van coffeïne en alcohol. De symptomen kunnen verlicht worden met alfa-blokkers en bij een overactieve blaas met anticholinergica. De uroloog zal na verwijzing een cystoscopie verrichten en zo nodig beeldvormend onderzoek laten uitvoeren. Operatieve ingrepen zoals een TURP kunnen nodig zijn. Er zijn thans andere technieken in ontwikkeling. Vooralsnog ontbreekt hiervoor bewijs.
In de NICE-richtlijn wordt gepleit voor voldoende begrip van de arts voor de gevolgen die LUTS bij de patiënt hebben, tegen stigmatisering van het probleem. Benadrukt wordt dat de klachten wel degelijk (soms met eenvoudige middelen) effectief aangepakt kunnen worden.

Opmerking referent: de NHG-standaard ‘Mictieklachten bij oudere mannen’ beschrijft dezelfde problematiek. De adviezen en aanbevelingen zijn grotendeels identiek.

Belangenverstrengeling: samenstelling van deze richtlijn werd gefinancierd door National Institute for Health en Clinical Excellence (NICE). Eén auteur had banden met een aantal farmaceutische bedrijven.

Jones C, Hill J, Chapple C; Guideline Development Group. Management of lower urinary tract symptoms in men: summary of NICE guidance. BMJ 2010;19;340:c2354.
NHG-Standaard ‘Bemoeilijkte mictie bij oudere mannen’. M42 (2004) (zie http://nhg.artsennet.nl).

Log nu in om het volledige artikel te bekijken of om te reageren.

Abonneren

Informatie over dit artikel

Auteurs Knuistingh Neven, A.
Thema Aanbevolen Overzichten
Publicatie 17 december 2010
Editie PiL - Jaargang 14 - editie 10 - Editie 10, 2010