Praktijkgerichte nascholing over farmacotherapie in de eerste lijn
Menu

Iatrogeen glaucoom door geneesmiddelen

Door op 30-06-2011

Glaucoom is een progressieve neuropathie van de nervus opticus. Het komt in Nederland voor bij ongeveer 1% van de 40-plussers. De wijdte van de oogkamerhoek is een belangrijke factor bij de afvoer van kamerwater. Er bestaat glaucoom met een open en met een gesloten voorste oogkamerhoek. Beide vormen noemt men primair indien de oorzaak niet bekend is en secundair indien er een oculaire of systemische oorzaak aanwijsbaar is.
Een verhoogde oogboldruk is een belangrijke maar niet de enige risicofactor bij het ontstaan van glaucoom. Glaucoom met een normale oogboldruk kan bijvoorbeeld ontstaan bij ischemie van de oogzenuw. Congenitaal glaucoom komt zelden voor. Ook glaucoom als gevolg van geneesmiddelengebruik kan tot blindheid leiden, maar is te voorkomen. Veel bijsluiters van geneesmiddelen vermelden glaucoom als een contra-indicatie of bijwerking bij gebruik van het geneesmiddel en waarschuwen met name voor het optreden van acuut (nauwe) kamerhoekglaucoom.
Anticholinergica of adrenerge stoffen zijn het meest berucht, omdat zij afsluiting van de kamerhoek teweeg kunnen brengen met als gevolg kamerhoekglaucoom. Patiënten met een nauwe irido-corneale hoek hebben een verhoogd risico op glaucoom. Van geneesmiddelen die sulfonamiden bevatten, is bekend dat ze kamerhoekglaucoom kunnen veroorzaken door een idiosyncratische reactie bij patiënten met een open of gesloten irido-corneale hoek; dit houdt geen verband met blokkade van de pupil. Steroïden en een aantal antineoplastische stoffen kunnen open kamerhoekglaucoom veroorzaken. Het risico hierop is hoger bij gebruik van topische dan bij systemische steroïden.
Bij glaucoom dat is ontstaan als gevolg van medicatie, is de eerste stap direct het gebruik van het betreffende geneesmiddel te staken. Behandeling van glaucoom hoort thuis in de tweede lijn. Zo nodig kan laserbehandeling of chirurgisch ingrijpen daar plaatsvinden.

Belangenverstrengeling: niet vermeld.

Razeghinejad MR, Myers JS, Katz LJ. Iatrogenic glaucoma secondary to medications. Am J Med 2011;124:20-5.

Log nu in om het volledige artikel te bekijken of om te reageren.

Abonneren

Informatie over dit artikel

Auteurs Dr. P.L.B. Bruijnzeel
Thema Bijwerkingen
Publicatie 30 juni 2011
Editie PiL - Jaargang 15 - editie 5 - Editie 5, 2011