Praktijkgerichte nascholing over farmacotherapie in de eerste lijn
Menu

Placentair transport en metabolisme van geneesmiddelen

Door op 01-01-2005

Vrijwel alle geneesmiddelen passeren de placenta en dat kan resulteren in relevante concentraties bij de foetus. Het voorschrijven van medicijnen tijdens de zwangerschap weerspiegelt een therapeutisch dilemma. De meeste middelen zijn bedoeld voor de behandeling van de moeder, maar kunnen vaak in de eerste acht tot tien weken het embryo bereiken via de dooierzak en amnionvloeistof en daarna de foetus via passage van de placenta op diverse manieren, onder meer door diffusie en actief transport. Dit kan tot ongewenste en soms schadelijke effecten bij de foetus leiden. Er kan echter ook juist een foetale indicatie bestaan tot het geven van geneesmiddelen aan de moeder met als doel foetale ziekten te behandelen. Voorbeelden hiervan zijn foetale supraventriculaire tachycardie, de bevordering van foetale longrijping bij een te verwachten premature geboorte en de profylaxe van een infectieuze transmissie zoals in het geval van HIV. Om enerzijds teratogene effecten te voorkomen en anderzijds, op indicatie, therapeutische spiegels bij de foetus te bewerkstelligen, is kennis van het placentair transport en het metabolisme van geneesmiddelen onontbeerlijk. Syme et al. geven een uitstekend overzicht van de diverse processen in de placenta die hierbij betrokken zijn. Belangrijk daarbij zijn onder andere de fase-I- en -II-ontgiftingsenzymen cytochroom P450 en de glutathion-S-tranferases en de fysisch-chemische eigenschappen van geneesmiddelen zoals moleculair gewicht en vetoplosbaarheid. Tevens worden de beschikbare modellen beschreven waarmee het transport van geneesmiddelen kan worden bestudeerd. Een voorbeeld hiervan is het ex-vivo-perfusie-model van een geïsoleerd humaan placentair cotyledon. Kennis van placentaire transportsystemen geeft ook meer inzicht in interacties wanneer meerdere medicijnen worden voorgeschreven en in welke mate de uitwisseling van endogene stoffen tussen moeder en kind nadelig kan worden beïnvloed. Aan het einde van het overzicht wordt ook speciale aandacht besteed aan geneesmiddelen zoals digoxine, corticosteroïden, NSAID’s, zidovudine, cisplatine en het gebruik van drugs zoals cocaïne, amfetamines en cannabis.

Log nu in om het volledige artikel te bekijken of om te reageren.

Abonneren

Informatie over dit artikel

Thema Aanbevolen Overzichten
Publicatie 1 januari 2005
Editie PiL - Jaargang 9 - editie 1 - Editie 1, 2005