Praktijkgerichte nascholing over farmacotherapie in de eerste lijn
Menu

Risico's van anti-epileptica

Door op 27-10-2010

In 2008 waarschuwde de FDA dat er mogelijk een verhoogd risico op suïcide zou bestaan bij het gebruik van anti-epileptica. Uit de resultaten van 199 klinische onderzoeken werd de conclusie getrokken dat het risico op deze ernstige bijwerking (suïcide, suïcidaal gedrag, gewelddadige dood) tweemaal zo groot zou zijn bij het gebruik van anti-epileptica als bij dat van een placebo. Doel van het onderhavige onderzoek was dit verhoogde risico voor de verschillende anti-epileptica in kaart te brengen. Er werd een (retrospectief) cohortonderzoek opgezet waarbij men gebruik maakte van de HealthCore Integrated Research Database (HIRD) in de VS. Men beschikte over gegevens van 297.620 nieuwe voorschriften van anti-epileptica verstrekt van juli 2001 tot december 2006. Gedurende zes maanden werden de patiënten aan wie het middel voor de eerste keer verstrekt werd, gevolgd. Gekeken werd of in deze periode sprake was van suïcide, een suïcidepoging of een gewelddadige dood. De lijst met gebruikte anti-epileptica bestond uit vijftien verschillende middelen. Anti-epileptica worden voor verschillende indicaties voorgeschreven, zoals epilepsie, neuropathische pijn, migraine, depressies en psychoses. Omdat topiramaat het meest voorgeschreven middel was, werd het in de analyse als referentiestof gebruikt om het relatieve risico te berekenen.
In het cohort werden 26 zelfmoorden, 801 suïcidepogingen en 41 gevallen van een gewelddadige dood geregistreerd. Het berekende risico (hazard ratio’s, HR) werd gecorrigeerd voor verschillende verstorende factoren, onder andere comorbiditeit en co-medicatie. Vergeleken met topiramaat was er een verhoogd risico op suïcide of suïcidaal gedrag voor onder meer gabapentine (HR:1,42; 95%BI: 1,11-1,80), lamotrigine (HR:1,84; 95%BI: 1,43-2,37), oxcarbazepine (HR: 2,07; 95%BI: 1,52-2,80), tiagabine (HR: 2,41; 95%BI: 1,65-3,52) en valproaat (HR:1,65; 95%BI:1,25-2,19). Worden de gevallen van een gewelddadige dood erbij betrokken, dan blijven de risico’s vrijwel gelijk. Voor carbamazepine werd geen verhoogd risico vastgesteld (HR:1,24; 95%BI: 0,77-1,99). Geconcludeerd wordt dat therapie met gabapentine, lamotrigine, oxcarbazepine, tiagabine en valproaat in vergelijking met topiramaat gepaard gaat met een verhoogd risico op suïcide of suïcidaal gedrag.

Opmerking referent: in een observationeel onderzoek kunnen uiteraard slechts correlaties aangetoond worden, geen causale verbanden. In de discussie wordt (min of meer terloops) opgemerkt dat bij een aantal middelen vaker depressieve stoornissen voorkwamen dan in de referentiegroep. Bij bestudering van bijvoorbeeld tabel 1 zien we dat topiramaat vooral bij migraine voorgeschreven werd. Onduidelijk is in hoeverre hiermee bij de analyse rekening gehouden is. Mogelijk is er sprake van selectiebias.

Belangenverstrengeling: de auteurs hadden geen binding met farmaceutische bedrijven. Het onderzoek werd gefinancierd door het HealthCore-onderzoeksinstituut en de Harvard School of Public Health.

Patorno E, Bohn RL, Wahl PM, Avorn J, Patrick AR, Liu J, Schneeweiss S. Anticonvulsant medications and the risk of suicide, attempted suicide, or violent death. JAMA 2010;303(14):1401-9.

Tiagabine is in Nederland niet op de markt
Oxcarbazepine is in Nederland op de markt als zodanig en als Trileptal®
Topiramaat is in Nederland op de markt als zodanig en als Topamax®
Gabapentine is in Nederland op de markt als zodanig en als Neurontin®
Lamotrigine is in Nederland op de markt als zodanig en als Lamictal®
Valproïnezuur is in Nederland op de markt als zodanig en als Depakine®

Log nu in om het volledige artikel te bekijken of om te reageren.

Abonneren

Informatie over dit artikel

Auteurs Knuistingh Neven, A.
Thema Redactioneel
Publicatie 27 oktober 2010
Editie PiL - Jaargang 14 - editie 8 - Editie 8, 2010