Praktijkgerichte nascholing over farmacotherapie in de eerste lijn
Menu

Suïcide, antidepressiva en ernstige depressie bij volwassenen en kinderen

Door op 01-05-2007

Antidepressiva worden op grote schaal gebruikt, zowel bij volwassenen als bij jongeren. De discussie over de vraag of dit gebruik gepaard gaat met een verhoogde kans op (poging tot) suïcide duurt nog steeds voort. Deze discussie is weer opgelaaid naar aanleiding van het besluit van de FDA dat alle fabrikanten van antidepressiva in de bijsluiter een ‘boxed warning’ moesten opnemen betreffende een verhoogde kans op suïcidaal gedrag bij kinderen en adolescenten die worden behandeld met antidepressiva. Dit besluit werd genomen op grond van een meta-analyse van placebogecontroleerde onderzoeken waaruit een statistisch significante toename van suïcidaal gedrag en suïcidale gedachten bleek bij kinderen en adolescenten die werden behandeld met de nieuwere antidepressiva. Dood door suïcide kwam niet voor in deze onderzoeken. De vraag is of behandeling met antidepressiva ook bij kwetsbare volwassenen de kans op suïcidaal gedrag verhoogt. Omtrent deze vraag zijn verschillende berichten verschenen in de wetenschappelijke literatuur. Twee meta-analyses kwamen tot verwante maar niet geheel dezelfde conclusies: de eerste leidde tot de conclusie dat behandeling met SSRI’s gepaard ging met een statistisch significant grotere kans op pogingen tot suïcide dan behandeling met placebo (OR 2,28; 95% BI 1,14-4,55), terwijl de tweede tot de conclusie kwam dat SSRI’s een statistisch niet-significante beschermende werking hadden tegen suïcidale gedachten maar ook een bijna statistisch significant verhoogde kans op zelfverwonding (‘self harm’; OR 1,57; 95% BI 0,99-2,55). Poging tot suïcide wordt vaak gebruikt als plaatsvervangend begrip voor de veel minder vaak voorkomende geslaagde suïcidepoging en het is de vraag of dat terecht is. Olfson et al. hebben een ‘matched-control study’ uitgevoerd met het doel het relatieve risico te schatten van poging tot suïcide en dood door suïcide bij kinderen (6-18 jaar) en volwassenen met ernstige depressie die werden behandeld met antidepressiva ten opzichte van dat bij dezelfde populaties die niet werden behandeld met antidepressiva. De gegevens van patiënten die in de periode van 1 januari 1999 tot en met 31 december 2000 in het ziekenhuis werden opgenomen (Medicaid in alle 50 staten van de Verenigde Staten) voor de behandeling van een depressie werden gebruikt voor de analyse. Bij deze populatie werden ‘matched controls’ gezocht op leeftijd, geslacht, ras, woonplaats (staat), stoornissen in het gebruik van middelen, recente suïcidepogingen, aantal dagen sinds ontslag uit het ziekenhuis en recente behandeling met antipsychotica,anxiolytica/ hypnotica, stemmingsstabilisatoren en stimulantia. De belangrijkste parameters waren de aantallen suïcidepogingen en doden door suïcide. Uit de resultaten van deze analyse blijkt dat bij volwassenen (19-64 jaar) het gebruik van antidepressiva niet gepaard gaat met een verhoogde kans op suïcidepogingen (OR 1,10; 95% BI 0,86-1,39; 521 ‘cases’ en 2394 ‘controls’) of dood door suicide (OR 0,90; 95% BI 0,52-1,55; 86 en 396). Bij kinderen en adolescenten (6-18 jaar) echter leidde de toepassing van antidepressiva wel tot een statistisch significant verhoogde kans op een suïcidepoging (OR1,52; 95% BI 1,12-2,07; 263 en 1241) en dood door suïcide (OR 15,62; 95% BI 1,65-∞; 8 en 39). Het risico in deze groep was niet voor alle antidepressiva hetzelfde. Toepassing van de serotonine/noradrenaline heropnameremmer venlafaxine ging gepaard met een 2,3 maal hogere kans op een suïcidepoging dan geen behandeling met een antidepressivum. Bij tricyclische antidepressiva (TCA’s) was de Odds Ratio 3,09 en bij sertraline (SSRI) 1,88. Van de overige SSRI’s komt fluoxetine als ‘veiligste’ uit de bus met een OR van 0,69 (NS). Paroxetine scoorde 1,36 (NS). Bij volwassenen toonde de analyse geen verschillen tussen de individuele antidepressiva.

Log nu in om het volledige artikel te bekijken of om te reageren.

Abonneren

Informatie over dit artikel

Thema Bijwerkingen
Publicatie 1 mei 2007
Editie PiL - Jaargang 11 - editie 5 - Editie 5, 2007