Praktijkgerichte nascholing over farmacotherapie in de eerste lijn
Menu

Zijn vezels nuttig bij het prikkelbaredarmsyndroom?

Door op 01-02-2010

Ongeveer 8% van de Nederlanders heeft het prikkelbaredarmsyndroom (PDS), ook wel spastische dikke darm, spastisch colon of ‘irritable bowel syndrome’ (IBS) genoemd. Een kwart van hen zoekt medische zorg voor de aandoening. De belangrijkste symptomen van PDS zijn buikpijn, gasvorming, diarree en verstopping. In de darm zijn geen structurele of biochemische veranderingen aantoonbaar. Stress en voeding kunnen veel invloed hebben op de klachten. In de eerste lijn worden vaak niet oplosbare vezels (zemelen) voorgeschreven; ongeveer de helft van de patiënten wordt met geneesmiddelen behandeld waaronder ook psylliumzaad, een oplosbare vezel.
Bijkerk en medewerkers onderzochten in een gerandomiseerd placebogecontroleerd onderzoek of zemelen of psylliumzaad werkzaam zijn bij PDS. Zij behandelden 275 patiënten van 18 tot 65 jaar gedurende drie maanden tweemaal daags met 10 g psylliumzaad, 10 g zemelen of 10 g placebo. In elke groep zaten ongeveer negentig patiënten. De primaire uitkomstmaat was het antwoord op de vraag: had u minder last van uw darmen? De patiënten werden iedere maand beoordeeld. Wanneer in twee van de vier weken in de beoordeelde maand deze vraag positief beantwoord werd, werd dit als een effect van de behandeling gezien. Gebruik van psylliumzaad was beter dan dat van placebo in de eerste maand (57% tegen 35%), in de tweede maand (59%; 41%) en in de derde maand (46%; 32%); de verschillen in de eerste en tweede maand waren statistisch significant. Zemelen waren alleen in de derde maand statistisch significant beter dan placebo (57% versus 32%) maar na correctie voor storende factoren was het verschil niet meer significant. Ook op de secundaire eindpunten, voornamelijk scores betreffende de ernst van het ziektebeeld, deed psylliumzaad het beter. De bijwerkingen in de drie groepen waren ongeveer gelijk. Diarree en obstipatie scoorden het hoogst. Er waren geen ernstige bijwerkingen. Toch gebruikte wegens de verergering van de symptomen maar iets meer dan de helft van de patiënten aan het eind van het onderzoek nog de medicatie.
De auteurs concluderen dat oplosbare vezels in de vorm van psylliumzaad de eerste behandeloptie zijn bij het prikkelbaredarmsyndroom in de eerste lijn. Door zemelen kunnen de symptomen juist toenemen, met name in het begin van de behandeling. Men moet deze daarom zeer terughoudend toepassen.

Belangenverstrengeling: niet vermeld.

Bijkerk CJ, De Wit NJ, Muris JWM, Whorwell PJ, Knottnerus JA, Hoes AW. Soluble or insoluble fibre in irritable bowel syndrome in primary care? Randomised placebo controlled trial. BMJ 2009;339:b3154.

Psylliumzaad is in Nederland als zodanig op de markt en als Volcolon® en Metamucil®

Log nu in om het volledige artikel te bekijken of om te reageren.

Abonneren

Informatie over dit artikel

Auteurs P.J.M.M. Toll
Thema Farmacotherapie
Publicatie 1 februari 2010
Editie PiL - Jaargang 14 - editie 1 - Editie 1, 2010